Triggerpointtherapie
- Wat zijn triggerpoints?
Triggerpoints zijn kleine verkrampingen in spieren die aanvoelen als pijnlijke verhardingen. Ze ontstaan door bijvoorbeeld een overbelasting, een trauma (ongeluk), maar ook door te weinig belasting (lange tijd in het gips), stress of een slechte voeding.
Triggerpoints zorgen vaak voor pijnklachten op een andere plaats in het lichaam dan waar de verkramping zich bevindt. Daardoor kan het voorkomen dat de Triggerpointtherapeut behandelt op een plaats waar u geen pijn voelt. Triggerpoints zijn voelbaar als en hard knoopje of een ‘strakke snaar’ . Wanneer de therapeut druk geeft , kan dit een uitstralende pijn opwekken in een ander deel van het lichaam (uitstralingspijn, ook wel referred pain genoemd).
Elk triggerpoint heeft een specifiek pijnuitstralingsgebied, dat in veel gevallen een ander gebied bestrijkt dan de plek van het triggerpoint zelf. Jeanet Travell en David Simons geven in hun standaardwerk ‘Myofascial Pain and Dysfunction' een uitgebreide beschrijving van de pijnklachten en ook zijn de (pijn)patronen in kaart gebracht.
Triggerpoints ontstaan vaak op plaatsen waar het zenuwstelsel informatie op de spier overbrengt. Het zenuwstelsel mag niet onderschat worden bij het ontstaan van Triggerpoints. Vandaar de naam NeuroMuscualaire Triggerpointtherapie.
In dit plaatje is een spier te zien. Een spier bestaat uit verschillende vezels, u kunt
een vergelijk maken met een elektriciteitskabel, die van binnen ook uit allemaal kleine vezels bestaat. Zo is een spier ook opgebouwd uit afzonderlijke spiervezels. In de normale rusttoestand is een spier niet uitgerekt en niet samengetrokken, zoals bij letter a.
Wanneer een overbelaste spier door een microscoop wordt bekeken, blijkt dat een aantal spiervezels op een bepaald punt meer zijn samengetrokken dan in het omringende gebied. Letter b is een triggerpoint.Te voelen als een knoop, een verdikking in een spiervezel. Hierdoor ontstaat een slechte doorbloeding 
waardoor afvalstoffen zich ophopen.
Triggerpoints houden de spiervezel op grote spanning. Letter c is het deel van de spiervezel tussen de aanhechting van de spier en de spierknoop. Let op de grotere afstand tussen de streepjes: het geeft aan hoe de spiervezel wordt uitgerekt door de spanning binnen in de spierknoop. Deze overstrekte delen in de spiervezel veroorzaken het strakke en verkorte gevoel in een spier.
Onder normale omstandigheden trekken de spiervezels zich samen en ontspannen ze zich daarna om het bloed te laten circuleren. Als een triggerpoint in de spiervezel de contractie vasthoudt, stopt in feite de bloedcirculatie in het betreffende gebied. Het gebrek aan zuurstof en de ophoping van afvalstoffen irriteren het triggerpoint. Het reageert op deze noodtoestand met het versturen van pijnsignalen. Het komt helaas vaak voor dat de doorstroom van voedingsstoffen beperkt blijft, waardoor het triggerpoint in stand wordt gehouden Dit wordt o.a. veroorzaakt doordat de substantie die zorgt voor spierontspanning, niet bij het juiste punt kan komen. Daarnaast ontstaat er een overschot aan een andere stof (calcium), en deze stof zorgt juist voor spieraanspanning. De cliënt zit in een vicieuze cirkel.
Een triggerpointbehandeling helpt de vastgelopen spiervezels uit de vicieuze cirkel te komen.
NeuroMusculaire Triggerpoints kunnen in het hele lichaam voor veel klachten zorgen, bijvoorbeeld stijve spieren, allerlei soorten pijn, tintelingen, kramp, jeuk, krachtvermindering, rusteloze benen (restless legs), duizeligheid, hartritmestoornissen, wazig zicht, pijnlijke tanden (zie aandoeningen)
- Geschiedenis
In 1931 kwam de Duitse Dr. M. Lange met een eerste triggerpointhandboek, bijna een decennium voordat de Amerikaanse arts Dr. Janet Travell geïnteresseerd raakte in Triggerpointtherapie.
Travell, destijds cardioloog en medisch onderzoeker, raakte geïnteresseerd in pijn in spieren na kennisname van Kellgren's diverse publicaties over referred pain. Kellgren bracht referred pain patronen in kaart door vele ligamenten en spieren te injecteren met hypertone zoutoplossing. In oktober 1940 begon Dr. Travell met het systematisch selecteren van patiënten die klaagden over schouderpijn, waarna ze met behulp van procaïne injecties deze klachten succesvol behandelde.
Begin jaren '60 maakte Dr. Travell kennis met Dr. David Simons. Dit was het begin van een jarenlange samenwerking. Deze samenwerking resulteerde in diverse publicaties, waaronder de Trigger Point Manuals, bestaande uit een eerste deel uit 1983 (bovenste helft van het lichaam) en een tweede deel uit 1992 (onderste helft van het lichaam). Deze literatuur vormt het meest uitgebreide overzicht van bijna 150 afgeleide pijnpatronen vanuit spieren, grotendeels gebaseerd op Travell's klinische observaties en na het provoceren van pijnpatronen door injecties. Het eerste deel is herzien en geactualiseerd en de tweede druk verscheen in 1999. Beide delen zijn vertaald in verschillende talen, waaronder: Duits, Japans, Italiaans, Frans, Russisch en Spaans.
Met behulp van deze twee boeken heeft de Amerikaan Clair Davies, toen nog pianorestaurateur, een methode waarmee hij door zelfmassage zijn eigen frozen shoulder met succes kon behandelen. Hij liet zich vervolgens omscholen tot massagetherapeut en schreef ‘The Trigger Point Therapy Workbook, wat werd gepubliceerd in 2001. De Nederlandse vertaling van dit boek kennen wij als het ‘Handboek triggerpoint-therapie’. Dit handboek is in feite een versimpelde en verkorte versie van de standaardwerken van Travell & Simons, waarin methode van zelfmassage een grote rol speelt.
- Behandeling (manueel/dry-needling)
Triggerpoints kunnen op verschillende manieren behandeld worden, o.a. met (zelf)massage en met dry needling.
Wat is dry needling?
Dry Needling is een behandeling die zich kenmerkt door het inbrengen van een fijne naald in het triggerpoint met als doel het wegnemen of verlichten van pijn.
Dry needling, de naam geeft het al aan: er komt geen vloeistof aan te pas. Dit in tegenstelling tot wet needling, een injectie van een medicament.
Het positieve effect van dry needling op pijnlijke triggerpoints is wetenschappelijk bewezen. Dry needling is een snellere methode dan (zelf)massage om triggerpoints te deactiveren.
Hoe voelt dry needling aan?
Als het triggerpoint aangeprikt wordt, spant de spier zich even kort aan. Dat geeft een soort 'kramp' gevoel. Daarna ontspant de spier zich meestal direct en kunt u gemakkelijker bewegen. De reactie op de behandeling verschilt per persoon. In de meeste gevallen voelt het behandelde gedeelte wat vermoeid of stijf aan na de behandeling. Vrijwel iedereen voelt na de behandeling een verandering en vaak een vergroting van de beweeglijkheid. Vaak is dat direct al, soms een dagje later.
- Opleiding Triggerpointtherapie
Steeds meer (sport)masseurs willen verdieping en verbreding van hun kennis en dan blijkt een opleiding Triggerpointtherapie een ‘gouden greep’ te zijn. De populariteit van TriggerpointTherapie is de afgelopen jaren enorm toegenomen vanwege de goede resultaten die bereikt worden. Het is namelijk niet alleen een effectief hulpmiddel om pijnklachten te voorkomen en te bestrijden, maar ook om de onderliggende oorzaken op te sporen en te behandelen. Uitgebreide informatie vindt u op www.prevenzis.nl.
Naast opleidingen verzorgt Prevenzis ook korte cursussen. U kunt denken aan TriggerpointStoelmassage, Spinale Segmentmassage, Manuele Lymfetherapie. Maar ook aan nascholing, om bijvoorbeeld uw anatomische kennis op te frissen.